WERKBEURS TURKIJE 1998-1999

Plaats
Istanbul




Beschrijving


Uit: 'Verslag werkbeurs Turkije 1998-1999'

Het verzamelen van beelden en ervaringen is voor mij als architect van groot belang. Tijdsdruk en de dagelijkse hectische werkomstandigheden beperken vaak de gewenste wijde blik op wat er zich in deze wereld afspeelt. Om de opgaven die ons tegemoet treden op oorspronkelijke wijze het hoofd te kunnen bieden en om te komen tot nieuwe oplossingen moeten we ontwikkelde automatismen constant ter discussie stellen. Nieuwe inspiratiebronnen kunnen worden aangeboord door te kijken naar veranderende sociale en maatschappelijke verhoudingen, maar ook door verdieping in wat onze kunst- en cultuurgeschiedenis te bieden heeft. Andere culturen kunnen bijdragen aan het op een andere manier kijken naar de wereld om ons heen.

Als gevolg van deze behoefte aan verdere ontplooiing hebben wij de mogelijkheid gecreëerd om ons met het gezin voor een jaar terug te trekken uit de Nederlandse werkelijkheid en ons onder te dompelen in het dagelijkse leven van de metropool Istanbul in Turkije.

De ervaringen van wonen, werken en reizen zijn hier gecomprimeerd tot een werkreis en een beeldreis.
De werkreis voert langs een veelheid van zeer diverse ontwerpen waaraan ik werkte en de beeldreis is een neerslag en samenvatting van de ontelbare inspirerende indrukken en beelden waaraan dit overweldigende land zo rijk is. De beelden spreken voor zich.

Het was een voorrecht in Istanbul te mogen samenwerken met de architect/schrijver Cengiz Bektaş.
Bektaş Mimarlık is een modern uitgerust architectenbureau gevestigd op een steenworp afstand van de Bosporus in de romantische wijk Kuzguncuk.
Het maken van architectuur staat centraal, onafhankelijk van bouwindustrie of projectontwikkelaars. Dit is in de Turkse situatie zeer uitzonderlijk.
Een belangrijk uitgangspunt binnen dit bureau bij het ontwikkelen van plannen is kennis van de geografie, geschiedenis en de mensen voor wie je bouwt. Er moet respectvol omgegaan worden met de natuur, gebouwde omgeving en mensen.

Cengiz Bektaş is een man met een missie. Hij zet zich, zowel in zijn architectonische werk als in zijn geschriften, zeer sterk af tegen een aan invloed winnende nationalistische stroming binnen de Turkse maatschappij. Het op een open manier omgaan met de zeer gemêleerde historische erfenis van Turkije en het op gelijkwaardige manier waarderen van de verschillende culturele achtergronden is een belangrijke waarde.

Niet alleen het Turkse, maar ook het Griekse, Romeinse, Byzantijnse, Armeense en Europese erfgoed levert bouwstenen en inzichten waar uit geput kan worden. Hij wil deze culturele rijkdom uitdragen, wil het goede uit de traditie behouden, maar is tegelijkertijd ook niet bang zeer eigentijdse uitdrukkingsmiddelen toe te passen.

Handelsmerk van het bureau is het toepassen van zeer moderne bouwtechnologieën in combinatie met traditioneel regionaal materiaalgebruik. Hiertoe wordt diepgaand onderzoek verricht naar en gepubliceerd over plaatselijke bouwtradities.

Het kunnen werken aan de ontwerpen voor een veelheid aan zeer diverse projecten, alle met hun eigen specifieke culturele randvoorwaarden, en dat, door het taalprobleem, vrij van de terreur van telefoon, fax en vergaderstructuren was een louterende ervaring. Het oog hebben voor het traditionele gedachtengoed en je hierdoor laten inspireren om te komen tot moderne architectuur, geworteld in de cultuur, heeft mij zeer aangesproken.

Het leven in de wereldstad Istanbul was een weldadige ervaring. Gastvrij opgenomen te worden in de sociale structuur rond wonen en werken, het Turkse leven te leven met collega's, vrienden en buren, de saamhorigheid te ondervinden in tijden van nood, zoals tijdens de grote aardbeving van 17 augustus 1999, slachtoffer te zijn van dezelfde bureaucratische betutteling en de corruptheid van het overheidsorgaan, dat alles maakt ons verblijf hier onvergetelijk.

Ook bezorgdheid blijft. Zorg over de geringe aandacht voor het preserveren van het immense historische erfgoed. Zorg over hoe de Islam en de nu bestaande diversiteit aan culturele uitingen, zich in harmonie met elkaar kunnen blijven ontwikkelen.

Alles overziend kijk ik terug op een rijk jaar, rijk aan inspirerende indrukken, culturele reflecties, historische schatten, sociale contacten en architectonische voorbeelden. Dit alles heeft mij in staat gesteld, na terugkomst in Nederland, meer onbevangen en met een breder ervaringsspectrum mijn eigen weg te vervolgen.